blisko

Temat: Nagrody Nobla 2014

Dla kogo ekonomiczny Nobel? Stosunkowo niedawno dostawali go jedynie mężczyźni  Informacje

  • Jak ochraniać konsumentów na "dzikim rynku"? Zwycięzca Nagrody Nobla podpowiada
  • Jak państwo radzi samemu z korporacjami? Ekonomiczny Nobel dla Francuza

Dziś poznamy tegorocznego laureata Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych. Warto jednak pamiętać, że tej nagrody odrzucić ustanowił Alfred Nobel. Do niej fundatorem jest od 1968 roku Bank Szwecji.

Nagrodę Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w domenie nauk ekonomicznych przyznano na raz pierwszy w 1969 roku dwóm naukowcom: Duńczykowi Janowi Tinbergenowi i Norwegowi Ragnarowi Frischowi za "rozwój i zastosowanie modeli intensywnych do analizy procesów ekonomicznych".

Nagroda przyznawana jest przez Komitet Noblowski.

Tylko dla mężczyzn

Najmłodsza laureatka Nagrody Nobla: chciałabym zostać premierem mego państwie

Do 2009 roku laureatami tej nagrody byli jedynie mężczyźni; pierwsza nagrodzona pani to Elinor Ostrom, jaką wyróżniono za analizę ekonomicznych aspektów zarządzania. Do 2008 roku 85 proc. laureatów ekonomicznego Nobla stanowili Amerykanie.

Do dziś przyznawaniu tejże nagrody towarzyszą kontrowersje; ustanowieniu jej sprzeciwia się prawnuk Alfreda Nobla, szwedzki opiekun praw człowieka Peter Nobel, który uważa, że nazwanie jej nagrodą imienia jego przodka, to nadużycie rodowego nazwiska, zwłaszcza, że nikt w tej rodzinie odrzucić miał nigdy zamiaru ustanawiania nagrody w dziedzinie gospodarki.

Oprotestowane zostało uznanie w 1976 roku rekompensaty Miltonowi Friedmanowi za "osiągnięcia w dziedzinie analizy konsumpcji, historii i teorii monetarnej oraz za przedstawienie kompleksowości polityki stabilizacyjnej". Kontrowersji nie zaakceptować wzbudziły jednak teorie naukowe Friedmana, lecz jego domniemane poparcie dla chilijskiego dyktatora Augusto Pinocheta. Czterech laureatów Nagrody Nobla napisało list do "New York Timesa", by zaprotestować przeciw wyróżnieniu Friedmana. Sam laureat tłumaczył, że nie popierał Pinocheta, ani nie był swoim doradcą. Jego krytycy wytknęli mu jednak, że pojechał z serią wykładów do Chile zaledwie rok według obaleniu prezydenta Salvadore Allende.

"Pionierska analiza"

Pokojowy Nobel dla Malali Yousafzai i Kailasha Satyarthiego

Najsłynniejszym - w kulturze chodliwej - laureatem tej gratyfikacyj został w 1994 r. John Forbes Nash zbyt "pionierską analizę równowagi przy teorii gier niekooperacyjnych". Luźno oparty na jego biografii film "Piękny umysł" zdobył cztery Oscary i spopularyzował upiększoną historię chorego na schizofrenię naukowca. Przyznanie jemu nagrody również było źródłem kontrowersji, zarówno ze powodu na chorobę, oraz głoszone przez niego poglądy.

Znany austriacki filozof i ekonomista Friedrich August von Hayek, nagrodzony w 1974 roku kalendarzowego za "pionierską pracę po dziedzinie teorii pieniądza jak i również wahań gospodarczych oraz zbyt pogłębioną analizę współzależności zjawisk ekonomicznych, społecznych i instytucjonalnych", ogłosił, że żaden ekonomista nie powinien otrzymywać Rekompensaty Nobla, bowiem prestiż spływa wtedy na osobę, która ma dzięki niemu ogromny "wpływ na laików: polityków, redaktorów, urzędników państwowych i opinię publiczną". Zaś dokonania noblistów z dziedziny nauk precyzyjnych są stale weryfikowane poprzez ekspertów, którzy nie pozwalają laureatowi popaść w przesadną dumę.

Ponad 95 lat

Fundacja Noblowska stanęła 113 lat temu. Rok kalendarzowy później, czyli w 1901 r., cztery lata na śmierci Nobla, wręczono według raz pierwszy nagrody. Adekwatnie z tradycją są one wręczane laureatom w następujące rocznice śmierci fundatora - 10 grudnia, an publikowane około dwa miesiące wcześniej.

W tym roku po raz pierwszy przy historii zaostrzono środki ochrony, co spowoduje, że nie zaakceptować wszyscy chętni będą zdołali wysłuchać werdyktu na energicznie. Dotychczas wystarczyło zgłosić własny udział, a jeszcze parę lat temu zwyczajnie przyjechać niemal z ulicy. Jakim sposobem tłumaczył sekretarz Akademii Peter Englund, "z roku w rok przychodzi coraz więcej ludzi, niestety nie ma ruchowej możliwości, by wszystkich pomieścić".

Nagrody Nobla 2014

Odtwórz: Ekonomiczny Nobel dla Tirole'a Ekonomiczny Nobel dla Tirole'a Fot. TVN24 Biznes i Świat

blockchain i jego wpływ w system finansowy

Blockchain i jego wpływ w system finansowy

Instytucje finansowe stoją przed zawiłym wyborem: wspierać rozwój układu blockchain i kryptowalut albo go blokować. Niezależnie od czasu swojego nastawienia mają intencjonalność, że nowy system podważa sens ich istnienia. Znikająca gotówkaPraca, komunikacja…...

Czytać
biskupi: ograniczenie handlu niesatysfakcjonujące

Biskupi: ograniczenie handlu niesatysfakcjonujące

Uchwalona poprzez Sejm ustawa o zredukowaniu handlu w niedzielę nie zaakceptować jest satysfakcjonująca, choć wydaje się krokiem w kierunku odzyskania niedziel wolnych od pracy- głosi piątkowy komunikat rzecznika Rady Episkopatu Polski księdza…...

Czytać